Görüntüleme: 1056

Kriz analiz ve yönetim sürecinde özgün olayın ayrıntılı bir çözümlemesinin yapılarak anlaşılması, değerlendirilmesi ve uygun strateji ve taktik kararlar ile yönetilmesi gerekir.

Bu nedenle bir kriz halinin yapı sökümü aşağıdaki seçenekler üzerinden yapılarak araştırılabilir.... 

Görüntüleme: 282

Krizin özgün niteliğine bağlı olarak krizlerin sonlanması beklenir. Bununla birlikte her krizin sonlanma süreci ve elde edilen sonuç doğası gereği birbirinden farklı olacaktır. Diğer yandan herhangi bir krizin zamana yayılarak çözülmesi istendiğinde sonucun kesin bir nitelik sergilemesi de uzamaktadır. Bu konudaki ayrıntılar için Kriz Analiz Kavram ve Terimler Tablosuna bakılabilir...

Devamını oku: Kriz Sonuç Tablosu

Görüntüleme: 287

Herhangi bir kriz sırasında krize neden olan olay iki devlet arasında ortaya çıkmış ve kriz bir "dış politika krizi" olarak görünse de krizin ilerleyen evrelerinde taraf devletlerin dışındaki aktörler de krize müdahil olabilirler. Bu müdahil olma hali çeşitli düzeyleri bulunmakla birlikte ya krizi tırmanmadan sonlandırmayı hedefler ya da taraflardan birinin, genelde saldırıya uğrayanın yanında yer alarak krizin uluslararasılaşmasına neden olur.. Ayrıntılar için Kriz Analizi Kavram ve Terimler Tablosuna bakılabilir...

Devamını oku: Kriz Yönetiminde Üçüncü Aktörlerin Rolü Tablosu

Görüntüleme: 245

Krize neden olan olayın özgün durumuna göre tarafların krizi yönetme stratejileri, bu stratejilere uygun önlem ve yöntemleri belirlenir. Bu süreç içerisinde önemli noktalardan biri taraflardan özellikle savunmacı olanın fiili ihlal halini ortadan kaldırmak için kuvvet kullanma seçeneklerinden herhangi birini tercih edip etmeyeceğidir. Savunmacı tarafın izleyebileceği temel stratejileri Kriz Analizi terim ve Kavram Tablosu'ndan görebilirsiniz...

Devamını oku: Kriz Yönetim Stratejileri Tablosu

Görüntüleme: 261

Araştırma projemizde tartışmaya açacağımız kriz tanım ve tasnifine esas olması için proje grubumuzda yer alan bursiyer arkadaşlarımızla yapmış olduğumuz haftalık çalıştaylar sırasında aşağıdaki başlıklar altında bir tasnifin işimizi kolaylaştıracağını düşündük.

Buna göre kriz tanımını -şimdilik -verili kabul edersek bir krizi inceleme sürecinde öncelikle:

• taraflarına,
• ortaya çıktığı coğrafyaya,
• zaman ilişkisine,
• krizi çıkaran tarafın niyetine,
• krize neden olan olayın niteliğine,
• krizi yaratan olayın etkisine,
• krizin sonucuna

göre tasnif yapılabilir.

Devamını oku: Kriz Tipi Tasnifi Tablosu

Görüntüleme: 272

Genel olarak kriz incelemelerinde dört ana evreden söz edilebilir; bunlar kriz öncesi, kriz evresi, yumuşama ve kriz sonrası evre olarak sıralanabilir. Aşağıdaki tablodan yararlanılarak kriz süreci izlenebilir. İncelememiz açısından bir dış politika krizinin olası tarafları ulus devletler olarak şekillenmektedir.

Devamını oku: Kriz Süreci ve Temel aktör

Görüntüleme: 475

Kriz analizine ilişkin süreçler açısından ele alındığında krize kaynaklık eden söylem ve/ya eylemin dayandığı ilişki sürecini incelemek gerekmektedir. Taraflar arasındaki ilişkilerin görece "normal" sayılabileceği aşamadan ilişkileirn seyrinde değişikliklerin gözlemlendiği aşamaya geçilirken dikkat çekici iki ara dönem görülmektedir. Bunlardan ilki "uyuşmazlık dönemi" olarak adlandırabileceğimiz dönemdir. Bu dönemde iki taraf arasında herhangi bir konuda çıkan görüş ayrılığı tarafların konuya yüklemiş oldukları anlam ve önem çerçevesinde bir uyuşmazlığa dönüşebilir. Bu aşamada daha henüz taraflar arasında diplomatik-siyasi iletişim kanalları kullanıldığından konunun taraflar arasında bir uzlaşı ile çözülme olasılığı vardır. Tarafların konuyu ele alırken risk, tehlike ve tehdit algıları açısından henüz kontrol altında tutabildikleri bir süreç işlemektedir. Bu süreçte eğer tarafların görüşleri ortak bir zeminde buluşturulamaz ise ilgili konuda tarafların uyuşmazlık içerisinde olduğundan söz edilebilir. Taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlık nedeniyle bir gerilimden söz edilebilse de bu gerilimin ilişkilerin bütününü olumsuz etkilemesinin önüne geçilebilir. Ancak süreklilik ve tekrarlama özelliğine sahip uyuşmazlıkların olduğu durumlarda her yeni uyuşmazlık konusu tarafları hem çatışmaya hem de krizlere daha duyarlı hale getirebilir.

Dolayısıyla özellikle uzun erimli ve zamana yayılmış bir uyuşmazlığın döngüselliği içerisinde yeni çatışma konularının ortaya çıkması mümkündür. Aynı şekilde daha önce var olan uyuşmazlıklara ek olarak bambaşka konularda yeni uyuşmazlıkların ortaya çıkması da mümkündür. 

Uyuşmazlık Çözümü (Dispute Resolution / Dispute Settlement) ilişkilerin bu aşaması ile ilgilidir. 

Bir diğer aşama ise uyuşmazlık yaşanan konuda taraflardan biri veya her ikisinin söylemsel düzeydeki savlarını fiiili eylemlerle destekleme kararını almasıyla ortaya çıkan "çatışma dönemi"dir. Çatışma kavramı bir askeri sıcak çarpışmayı çağrıştırsa da aslında bu aşamada taraflar arasında doğrudan askeri bir çarpışmanın olması her zaman gerekmez. Uyuşmazlığın çatışmaya dönüşmesine yol açan sözsel ve/ya eylemsel bir davranış/tetikleyici gelişme (trigger) bulunur. Bu tetikleyici olay dolayısıyla taraflar arasındaki gerilim bir üst düzeye yükselmiş olur ki bu düzey çatışma düzeyidir. Çatışma aşamasında taraflar askeri olan - askeri olmayan pek çok araç ve yöntemi kullanarak temel tezlerini desteklemeye, bu konuda ne denli kararlı olduklarını karşı tarafa göstermeye hatta karşı tarafı turum ve tezlerinden caydırmaya çalışabilir. 

Doğaldır ki çatışma aşamasında taraflar arasındaki ilişkilerin genel seyrinde gerginlik düzeyi yüksektir; tarafların tercih ettikleri stratejilere bağlı olarak gerginliğin krize hatta sıcak bir çarpışmaya/savaşa dönüşme riski yüksektir.

Çatışma Çözümü (Conflict Resolution / Conflict Management) ilişkilerin bu aşaması ile ilgilidir ve tarafları diyalog ve barışçıl çözüm yöntemlerine uygun hareket etmeleri konusunda cesaretlendirerek çatışmayı, uyuşmazlığı, sorunu çözmeyi hedefler.

Herhangi bir uyuşmazlık alanının çerisinde bir veya birden fazla çatışma konusunun ortaya çıkması mümkündür. Dolayısıyla bu çatışma konularında tarafların görüşlerini birbirine yaklaştırmak ve kabul edilebilir bir müzakere sürecini ortaya çıkartmanın mümkün olmadığı bir süreçte tarafların herhangi birinin neden olduğu ve/ya başlattığı bir eylem (trigger) dolayısıyla ilişkilerdeki gerilim yükselir ve karar alma açısından taraflara aşırı bir stres yükleyen, askeri çarpışma olasılığını da göndeme getiren bir kriz hali ortaya çıkar. 

Kriz yönetimi açısından değerlendirildiğinde aslında temel amaç krizin tarafları arasında sıcak bir çarpışmayı, savaş olasılığını ortadan kaldırmaktır. Bununla birlikte kriz yönetimi stratejilerinde askeri yöntemlerin tamamen devreden çıkartılmış olduğu da söylenemez. Nitekim gerek saldırgan gerekse savunmacı karakterde olsun kriz yönetim stratejilerinin başarı şansını arttıran unsur diplomasinin arkasında caydırıcı ve ikna edici bir kuvvet kapasitesinin bulunmasıdır. 

Uyuşmazlık, çatışma ve kriz yönetim süreçleri açısından yapılacak bir başka değerlendirme ise bu üç aşamanın birbirlerini bütünüyle ortadan kaldırmadığına ilişkindir. Her bir aşamadan bir diğerine geçişi tetikleyen, kolaylaştıran veya hızlandıran bir gelişme (söz ve/ya eylem) gözlemlenebilir. Gerilimin yoğunluğunu arttıran  bu gelişme dolayısıyla taraflar seçenekleri ve başvuracakları araç ve yöntemler açısından diplomatik-siyasi düzlemden askeri düzleme  doğru yönelmeye başlarlar. Uyuşmazlık döneminde tarafların askeri yöntem ve araçlara başvurma olasılığı düşükken kriz aşamasında bu olasılık daha da artmıştır. Dolayısıyla özellikle dış politika krizlerinde kriz aşamasında karar alıcıların üzerinde ciddi bir stres yükü vardır. Bir yandan krizi savaşa varmadan çözmek diğer yandan uygun barışcıl araç ve yöntemlerle ulusal değer, çıkar ve öncelikleri koruyabilmek karar alıcının çok sayıda bağımlı-bağımsız değişkeni dikkate alarak karar vermesini gerektirir.

Görüntüleme: 296

İnceleyeceğimiz kriz örneklerine ilişkin genel bilgileri bu tablodan bulabilirsiniz....

Devamını oku: ÖZGÜN KRİZ HAKKINDA GENEL BİLGİLER TABLOSU

Görüntüleme: 624

Bütünleşik Tablo

Görüntüleme: 785

Türk Dış Politikasında karşılaşılan "dış politika krizleri" sırasında karar alma sürecine dahil olan temel aktörlere ilişkin liste....

Görüntüleme: 250

Uluslararası sistemde devletler arasındaki ilişkilerde karşılaşmış olduğumuz kriz durumları nadiren tarafların tamamının isteği dışında ortaya çıkar ve gelişir. Genellikle krizler tetikleyici eylemlerden önce karar alıcıların dikkate alması gereken uyaranlar sergilerler. Bununla birlikte her uyaran, risk analizleri doğrultusunda tarafların uygun siyasa geliştirmelerine olanak sağlar. Devlet adına karar veren siyasi sorumlular "bağımsız" ve "müdahil" değişkenleri de dikkate alarak dış poltika kararlarını verirler. Bu süreç içerisinde temel değer ve öncelikleri doğrultusunda almış oldukları kararlar uluslararası sistemde diğer aktörlerle aralarındaki ilişkilerde uyuşmazlıklara, çatışmalara kimi zaman da krizlere neden olabilir. Bu gibi durumlarda tarafların uygun yöntem ve araçlarla uyuşmazlık, çatışma ve krizleri önleyebilmeleri barış, işbirliği, istikrar ve uzlaşıyı sürdürebilmelerine olanak sağlar.

Aşağıdaki basitleştirilmiş süreç uyuşmazlık, çatışma, kriz ve savaş süreçleri bakımından taraflar arasında nasıl bir  döngüsel ilişkinin var olduğunu göstermektedir. Doğaldır ki çok daha fazla sayıda soru ve parametreyi sürece ekleyerek akışı daha karmaşık hale getirmek mümkündür.

© Her hakkı saklıdır. Proje Yürütücünün yazılı izni olmadan kullanılamaz.

Görüntüleme: 849

{tabulizer:include style[gr.alterora.elemental_2_grey.css] id[tab_4b3wNiNwpL]}

{tabulizer:include style[gr.alterora.elemental_2_grey.css] responsive[1] id[tab_7MIsuwiqxv]}